وقتی به پایان سال نزدیک میشویم، یکی از اصلیترین دغدغههای کارگران و کارمندان مبلغ عیدی است. افزایش هزینههای زندگی و مشکلات اقتصادی باعث شده است که افراد کارگر و کارمند بهدنبال افزایش عیدیشان باشند. خبر خوب این است که بر اساس تصمیم شورای عالی کار، محاسبه حقوق و دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۲، ۲۷ درصد افزایش یافته است. به این صورت که حداقل عیدی سال ۱۴۰۳ که کارگران در اسفند ماه ۱۴۰۲ دریافت میکنند، معادل ۱۰۶,۱۶۵,۶۸۰ ریال خواهد بود و حداکثر عیدی نیز تا ۳ برابر حداقل دستمزد ماهانه یعنی حدود ۱۵۹,۲۴۸,۵۲۰ ریال تعیین میشود. جزئیات محاسبه عیدی را در ادامه مطلب برای تمامی افراد و مشاغل توضیح خواهیم داد.
لازم است این مورد را هم یادآور شویم که مطابق قانون وزارت کار، تمام شرکتهایی که تحت نظارت این سازمان فعالیت میکنند، باید به کارمندان و کارگران خود بهازای یک سال کار عیدی بدهند. البته این قانون مشمول استثنائاتی هم است که در ادامه آنها را بررسی خواهیم کرد.

تغییرات قوانین عیدی کارگران: نگاهی به سال ۱۴۰۲
همانطور که در ابتدای مقاله گفتیم، قوانین عیدی کارگران در سال ۱۴۰۲ دستخوش تغییراتی بهنسبت بزرگی شده است. بر اساس تصمیم شورای عالی کار، محاسبه حقوق و دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۲، ۲۷ درصد ͓͓افزایش یافته است. در ادامه مطلب مبلغ و نحوه محاسبه عیدی کارگران را بهصورت کامل برای تمامی افراد شاغل شرح میدهیم.
مبلغ عیدی کارگران در سال ۱۴۰۲ چقدر است؟
بر اساس قانون کار ایران کمترین میزان قانونی عیدی برای هر نفر نباید از ۶۰ روز دستمزد آنها کمتر باشد. حداقل دستمزد روزانه در سال ۱۴۰۲ برابر با ۱/۷۶۹/۴۲۸ ریال است. اگر این مبلغ را در عدد ۶۰ ضرب کنیم، حداقل مبلغ عیدی محاسبه میشود.

بر اساس همین قانون مبلغ عیدی کارمندان نباید از ۹۰ روز دستمزد آنها بیشتر شود.
اگر حداقل دستمزد روزانه (مبلغ ۱/۷۶۹/۴۲۸ ریال) را در ۹۰ ضرب کنیم، حداکثر مبلغ عیدی نیز محاسبه میشود.

البته لازم است بدانید که عواملی مثل سابقه کار، میزان مهارت و تجربه شما، عملکرد و وضعیت اقتصادی کارگاه یا کارفرما در مبلغ عیدی تاثیرگذار است. مبلغ عیدی که در این بخش از مقاله گفتیم، برای کارگرانی است که به مدت یک سال با یک شرکت همکاری داشتهاند. اگر شرایط شما متفاوتتر از چیزی است که گفتیم ادامه مطلب را از دست ندهید.
عیدی کارگران ۱۴۰۲ کی پرداخت میشود؟
حداکثر تا یک هفته قبل از شروع سال جدید و آغاز نوروز کارفرما موظف است که عیدی کارگران را پرداخت کند. مگر اینکه بر اساس قرارداد کار یا عرف صنفی زمان طولانیتری تعیین شده باشد. اگر کارفرما تا زمانی که گفتیم، پرداخت عیدی به کارگران را انجام ندهد، آنها میتوانند با مراجعه به وزارت کار یا سازمانهای قانونی دیگر شکایت خود را ثبت کنند.
اگر کارفرما هستید، لازم است بدانید که عواقب پرداختنکردن عیدی به کارمندان و کارگران میتواند برایتان هزینههای جانبی بسیاری بههمراه داشته باشد. در ادامه همین مطلب این عواقب را نیز بررسی خواهیم کرد. اما اکنون نوبت بررسی نحوه محاسبه عیدی کارمندان و کارگران در شرایط مختلف است.
محاسبه عیدی کارگران: راهنمای کامل در سال ۱۴۰۲
حتما برایتان این سوال پیش آمده است که عیدی چطور محاسبه میشود. مبلغ عیدی بر اساس آخرین حقوق و مزایای دریافتی شامل: پایه حقوق، اضافه کاری، کارانه و غیره و با درنظرگرفتن روزهای کارکرد افراد در طول یک سال محاسبه میشود.
فرمول محاسبه عیدی به شکل زیر است:

البته به شرطی که از حداکثر مبلغ عیدی یعنی ۱۵۹,۲۴۸,۵۲۰ ریال بیشتر نشود. روند محاسبه مبلغ عیدی نیز به شکل زیر است:
- تعداد روزهای کارکرد شامل: روزهای کاری عادی + مدتزمان اضافهکاری
- میانگین دریافتی روزانه در طول یک سال. (برای محاسبه این مورد لازم است کل درآمد سالانهتان را تقسیم بر تعداد روزهای کارکرد کنید.)
- ضرب تعداد روزهای کارکرد در میانگین دریافتی روزانه
نکته: این مبلغ نباید کمتر از حداقل مبلغ قانونی عیدی یعنی دوماه (۶۰ روز) آخرین دستمزد پرداختی باشد. اگر این مبلغ کمتر باشد، عیدی کارگر باید به حداقل مبلغ عیدی یعنی ۱۰۶,۱۶۵,۶۸۰ ریال افزایش پیدا کند. اکنون که با نحوه محاسبه عیدی بهصورت کلی آشنا شدیم، میتوانیم شرایط مختلف را بررسی کنیم.

محاسبه عیدی برای کارگران اخراجی یا کسانی که استعفا دادهاند.
افرادی که از یک محل کار اخراج شدهاند یا استعفا دادهاند، مشمول دریافت عیدی ۱۴۰۲ میشوند. روش محاسبه عیدی آنها نیز بهنسبت مدت کارکردشان خواهد بود؛ مثلا اگر شما بعد از ۴ ماه کارکردن در یک سازمان استعفا بدهید یا اخراج شوید به اندازه همان ۴ ماه مبلغ عیدی برایتان پرداخت میشود.
نکات بیمهای عیدی
بر اساس بخش «د» از فصل سوم بخشنامه ۱۱ جدید درآمد و ملحقات آن، مبلغ عیدی طبق قانون کار و سایر قوانین و مقررات مشمول کسر بیمه نیست. این موضوع به این معنا است که هیچ وجهی بابت بیمه نباید از کارگران کسر شود.
تاثیر مرخصی استعلاجی کارکنان و رابطه آن با عیدی
براساس ماده ۷۴ قانون کار مدت مرخصی استعلاجی که به تایید سازمان تامین اجتماعی رسیده باشد، جزء سوابق کاری کارگران محسوب میشود. اگر این شرایط را داشته باشید، مشمول پرداخت عیدی، پاداش و مزایا شامل: حق اولاد، حق بن و سنوات خدمت (برای اطلاعات بیشتر درباره حق سنوات مقاله روش محاسبه سنوات برای همه را مطالعه کنید.) خواهید بود. نحوه محاسبه فرمول در این شرایط مطابق با عیدی سالانه است.